Home  /  Knowledge  /  ਚੈੱਕ ਬਾਊਂਸ: ਧਾਰਾ 138

ਗਿਆਨ

ਚੈੱਕ ਬਾਊਂਸ: ਧਾਰਾ 138।

ਨੈਗੋਸ਼ੀਏਬਲ ਇੰਸਟਰੂਮੈਂਟਸ ਐਕਟ, 1881 ਅਧੀਨ ਚੈੱਕ ਬਾਊਂਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਤੇ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾਵਾਂ। ਇਹ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ।

ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾਵਾਂ

  • ਚੈੱਕ ਆਪਣੀ ਮਿਆਦ, ਯਾਨੀ ਜਾਰੀ ਹੋਣ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਮਹੀਨਿਆਂ, ਦੇ ਅੰਦਰ ਬੈਂਕ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
  • ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਬਾਊਂਸ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਮਿਲਣ ਦੇ 30 ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਲਿਖਤੀ ਮੰਗ ਨੋਟਿਸ ਭੇਜੋ।
  • ਨੋਟਿਸ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਚੈੱਕ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਕੋਲ ਭੁਗਤਾਨ ਲਈ 15 ਦਿਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
  • 15 ਦਿਨ ਲੰਘਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰੋ (ਧਾਰਾ 142(1)(b))। ਢੁਕਵਾਂ ਕਾਰਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਦੇਰੀ ਮਾਫ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ।
  • ਤਾਰੀਖ਼ਾਂ ਗਿਣਨ ਲਈ ਧਾਰਾ 138 ਕੈਲਕੁਲੇਟਰ ਵੇਖੋ।

ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕਿੱਥੇ

  • ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਉੱਥੇ ਦਾਖ਼ਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਚੈੱਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ (payee) ਦੀ ਉਹ ਬੈਂਕ ਸ਼ਾਖਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਚੈੱਕ ਵਸੂਲੀ ਲਈ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ (ਧਾਰਾ 142(2))।

ਸਜ਼ਾ ਅਤੇ ਮੁਆਵਜ਼ਾ

  • ਦੋ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦੀ ਕੈਦ, ਜਾਂ ਚੈੱਕ ਦੀ ਰਕਮ ਦੇ ਦੁੱਗਣੇ ਤੱਕ ਜੁਰਮਾਨਾ, ਜਾਂ ਦੋਵੇਂ।
  • ਅਦਾਲਤ ਚੈੱਕ ਦੀ ਰਕਮ ਦੇ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਅੰਤਰਿਮ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦਿਵਾ ਸਕਦੀ ਹੈ (ਧਾਰਾ 143A)।
  • ਸਜ਼ਾ ਵਿਰੁੱਧ ਅਪੀਲ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ 20 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਰਕਮ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ (ਧਾਰਾ 148)।

ਹੋਰ ਜਾਣਕਾਰੀ

ਅਸਲ ਚੈੱਕ, ਬੈਂਕ ਦਾ ਰਿਟਰਨ ਮੈਮੋ, ਨੋਟਿਸ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਡਾਕ ਰਸੀਦ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ।

English   हिन्दी

ਗਗਨਦੀਪ ਗੋਇਲ, ਐਡਵੋਕੇਟ ਦੇ ਚੈਂਬਰ ਵੱਲੋਂ ਤਿਆਰ। ਆਖ਼ਰੀ ਸਮੀਖਿਆ 14 ਅਕਤੂਬਰ 2026।